برداشت سيب زميني که یک محصول غده اي است شامل سه مرحله است؛ خارج کردن غده ها از خاک، خاک گیری و جمع آوری غده ها. ماشین های برداشت سيب زميني ممکن است خودکار باشند و تمامی مراحل بالا را به صورت مکانیزه انجام دهند.

برداشت سيب زميني که یک محصول غده اي است شامل سه مرحله است؛ خارج کردن غده ها از خاک، خاک گیری و جمع آوری غده ها. ماشین های برداشت سيب زميني ممکن است خودکار باشند و تمامی مراحل بالا را به صورت مکانیزه انجام دهند اما بیشتر ماشین های برداشت سيب زميني (انواع رایج در ایران) نیمه خودکار هستند و تنها قادرند عملیات خارج کردن غده ها از خاک و خاک گیری را انجام دهند. این ماشین ها پس از خاک گیری، سيب زميني ها را روی زمین در یک ردیف رها مي کنند و عملیات جمع آوری سيب زميني ها از روی ردیف به وسيله کارگر انجام مي شود.
به طور كلي، عمل بيرون آوردن غده سيب زميني، در همه ادوات و ماشين هایی كه در برداشت سيب زميني مورد استفاده قرار مي گيرند كيسان است و تفاوت آنها در روش خاک گیری و جمع آوری غده ها است.

 سيب زميني كن نقاله اي(Potato elevator digger)

اجزاي مختلف اين دستگاه عبارت اند از: تيغه، نقاله، جعبه دنده، كلاچ ايمني، قطعات انتقال نيرو، چرخ های تنظيم، عمق، چرخ های حامل، تكان دهنده

سيب زميني كن نقاله اي

دستگاه سيب زمينی كن نقاله اي به وسيله تيغه، خاك و غده های سيب زميني را از پا يين ترين محل برش داده، حين پيشروي به قسمت نوار نقاله هدايت مي نمايد. با حركت نقاله و تكان هایی كه در آن به وجود مي آيد عمده خاك از فاصله های نقاله از سيب زميني جدا مي شود و غده های سيب زميني از انتهاي نقاله در كي رديف روي زمين مي ريزند كه در نهايت به وسيله كارگر از سطح مزرعه جمع آوري مي گردند.

اين نوع سيب زميني كن، به صورت كي رديفه يا دو رديفه ساخته مي شود که ممکن است تك سرند يا دو سرند باشند.

انواع سيب زميني كن نقاله اي دو رديفه

نقاله ها در دو نوع فلزی و لاستیکی(اروپایی) وجود دارند.

انواع نقاله سيب زميني كن

نیروی لازم برای حرکت نقاله ها از محور تواندهی تراکتور تأمین مي شود که پس از تغییر دور و جهت در یک جعبه دنده توسط چرخ زنجیر به نقاله ها مي رسد. در مسیر انتقال توان این ماشین ها یک کلاچ ایمنی صفحه ای قرار داده شده است که در صورت بیش باری انتقال نیرو را قطع مي کند. نقاله ها شل بسته شده اند تا در مسیر حرکت خود خاک گیری از غده ها را انجام دهند، علاوه بر این به جهت بهبود فرایند خاک گیری در مسیر حرکت نقاله ها تعدادی تکان دهنده قرار گرفته است.

تكان دهنده نقاله

در انتهای برخی از این سيب زميني کن ها یک غلتک تسطیح کن جهت سهولت جمع آوری محصول تعبیه شده است. علاوه بر این، سيب زميني کن های نقاله ای قابلیت نصب غلتک های پیش فشار در جلوی دستگاه جهت خرد کنندگی بیشتر کلوخ و افزایش کیفیت برداشت را دارند.

غلتك تسطيح كن

غلتك پيش فشار

در مزارعي كه امكان كار با تراكتور وجود ندارد مي توان از سيب زميني كن نقاله ای مخصوص تيلر نيز استفاده نمود.

سيب زميني كن نقاله ای مخصوص تراكتور دو چرخ

سيب زمين كن دوار (Potato spinner)

سيب زميني كن دوار به وسيله تراكتور كشيده مي شود و قسمت های مختلف آن عبارت اند از: شاسي، تيغه، انگشتي های دوار، چرخ تنظيم عمق، جعبه دنده و ديسك برش جانبي

سيب زميني كن دوار

سيب زمیني كن دوار معمولاً به دو صورت كششي و سوار ساخته مي شود. نيروي لازم براي چرخش انگشتي های دوار در نوع كششي، به وسيله چرخ زمين گرد و در نوع سوار، از طريق محور انتقال نيروي تراكتور حاصل تأمين مي گردد. اساس كار اين نوع سيب زميني كن بر عمل چرخش انگشتي های دوار استوار است كه در حين چرخش، مجموعه خاك پشته همراه غده های سيب زميني را كه به وسيله تيغه از زمين كنده شده است به كي سو پرتاب مي كند، خاك ها و غده های پرتاب شده، به تور سيمي برخورد مي كند و مقداري از خاك آن از شبكه توري خارج مي گردد و غده ها بر روي سطح خاك سقوط مي كنند، سپس .) به وسيله كارگر جمع آوري مي شوند.

سيب زميني كن دوار در حال كار

سيب زمیني كن لرزان(Potato shaker digger)

قسمت هاي مختلف سيب زمينی كن لرزان عبارت اند از: شاسي، تيغه، شبكه، جعبه دنده و چرخ های حامل طرز كار این نوع سيب زميني كن بدين صورت است كه تيغه مثلثي ناوداني شكل با برش زيرين و جانبي در عمق مناسب خاك پشته همراه با غده ها را برش مي دهد. خاك بريده شده به علت پيشروي دستگاه بر روي شبکه لرزان منتقل مي شود. بخش عمده خاك از فاصله ميله های شبكه لرزان خارج مي گردد. همچنين كلوخه های خاك نيز خرد مي شود و از انتهاي قسمت شبكه اي لرزان، غده های سيب زميني بر روي خاك مي ريزد كه توسط كارگر جمع آوری مي گردد. توان مورد نیاز برای حرکت شبکه لرزان از محور توان دهی تراکتور تأمین می شود. یک مکانیزم لنگ حرکت دورانی محور را به حرکت رفت و برگشتی شبکه تبدیل می کند.

سيب زميني كن لرزان

كمباين سيب زميني(Potato combine)

اين دستگاه، نوع تكامل يافته ماشين سيب زميني كن نقاله ای است و كاربرد آن در مزارع با وسعت زياد توصيه مي شود

طرز كار این دستگاه، چنين است كه پشته خاك شامل غده های سيب زميني به وسيله تيغهب ريده مي شود وبه قسمت نقاله هدايت مي گردد.

كمباين سيب زميني

خاك پشته كنده شده، در حين پيشروي از روي نقاله عبور كرده، با تكان های ايجاد شده، بخشي از خاك جدا مي شود و غده های سيب زميني و بقاياي گياهي احتمالي به قسمت نقاله ها و بالابرهاي قسمت ذخيره سازي هدايت مي شوند. در قسمت انتهاي دستگاه، سيستم جداكننده بقاياي گياهي نصب است كه بقاياي گياهي را جدا مي كند و به سطح مزرعه مي ريزد. چون دستگاه كلوخه ها و سنگ های احتمالي هم اندازه سيب زميني را به داخل مخزن هدايت مي كند، بايد آنها را با ابزاري از سيب زميني جدا نمود. اين عمل در برخي دستگاه ها به وسيله كارگر انجام مي شود و در دستگاه های پيشرفته، به وسيله سازوكار مخصوصي كه براي همين عمل طراحي گرديده است صورت مي گيرد. سيب زميني ها در برخي دستگاه ها به وسيله كارگر انجام مي شود و در دستگاه های پيشرفته، .) به وسيله سازوكار مخصوصي كه براي همين عمل طراحي گرديده است صورت مي گيرد.

جدا كردن كلوخه ها از سيب زميني به دو روش دستي و خودكار

سيب زميني ها در برخي دستگاه ها به مخزن مخصوصي هدايت مي شوند و در انواع ديگر، به وسيله نقاله ديگري به داخل پينوردي كه به موازات دستگاه در مزرعه حركت مي كند منتقل مي گردد.

آماده به کار کردن ماشین های برداشت سيب زميني

1-سيب زميني کن را از هنرآموز تحویل بگیرید.

2-روغن جعبه دنده را بازدید کنید، اگر سطح آن پایین رفته است به مقدار کافی روغن به آن اضافه کنید.

3-کلیه گریس خورها مانند گریس خور یاتاقان دیسک پیش بر، یاتاقان محور چرخ ها و غیره را روزی یک یا دو بار، گریس کاری کنید.

4-تیغه های ساییده شده را تعمیر یا تعویض نمایید.

5-زنجیر نقاله را روغن بزنید.

6-قطعات فرسوده(تسمه، زنجیر و...) را تعویض یا تعمیر کنید.

7-ماشین را آچارکشی کنید.

8- تمام صفحات محافظ را بازدید کرده و مطمئن شوید که محکم در جای خود قرار گرفته اند.